Saturday, April 30, 2011

सुभाषितरत्नभाण्डागार - काम भोग वैराग्य


परिव्राट् कामुकशुनामेकस्यां प्रमदातनौ ।
कुणपः कामिनी भक्ष्यमिति तिस्रो विकल्पनाः ॥


- सुभाषितरत्नभाण्डागार


parivrAT kAmuka shunam ekasyAm pramadAtanau ।
kuNapaH kAminI bhakShyam iti tisro vikalpanAH ॥

- subhAShitaratnabhANDAgAra


A female body is lying there. A dos sees it as food. A pervert sees it as a means to satisfy his wanton. A mendicant considers it as a dead body.

- Subhashitaratnabhandagara

Friday, April 29, 2011

प्रबोधसुधाकर - अज्ञान


पथि पतितमस्थि दृष्ट्वा स्पर्शभयादन्यमार्गतो याति ।
नो पश्यति निजदेहं चास्थि सहस्रावृतं परितः ॥


- प्रबोधसुधाकर


pathi patitam asthi dRuShTvA sparshabhayAd anyamArgato yAti ।
no pashyati nijadeham cha asthi sahasrAvRutam paritaH ॥

- bhojaprabandha


When you see a bone along the path, you are worried about touching it and becoming dirty (unholy) and change your path. But you are unaware of thousands of bones (and other such impurities) in his own body.

- Prabhodasudhakara

Thursday, April 28, 2011

अप्पय्य दीक्षितस्य वैराग्य शतक - वैराग्य


पततु नभः स्फुटतु मही चलतु गिरयो मिलन्तु वारिधयः।
अधरोत्तरमस्तु जगत् का हानिर्वीतरागस्य ॥


- अप्पय्य दीक्षितस्य वैराग्य शतक


patatu nabhaH sphuTatu mahI chalatu giriyo milantu vAridhayaH ।
adharottaramastu jagat kA hAniH vItarAgasya ॥

- appyya dIkShitasya vairAgya shataka


Let the skies fall, earth shatter, mountains move, oceans merge or let the world be turned upside down. How does it matter to a person who has no greed (or wishes).

- Appyya Dikshit's Vairagya Shataka

Wednesday, April 27, 2011

भोजप्रबंध - मृत्यु


पण्डिते चैव मूर्खे च बलवत्यपि दुर्बले ।
ईश्वरे च दरिद्रे च मृत्योः सर्वत्र तुल्यता ॥


- भोजप्रबंध


paNDite cha eva mUrkhe cha balavatyapi durbale ।
Ishvare cha daridre cha mRutyoH sarvatra tulyatA ॥

- bhojaprabandha


For death all are equal; scholar or an idiot, strong or weak, wealthy or poor.

- Bhojaprabandha

Tuesday, April 26, 2011

महाभारत - उद्योग - इंद्रियाणि


पञ्चेंद्रियस्य मर्त्यस्य छिद्रं चेदेकमिंद्रियम् ।
ततोऽस्य स्रवति प्रज्ञा दृतेः पात्रादिवोदकम् ॥


- महाभारत, उद्योग


panchedriyasya martyasya Chidram chet ekam indriyam ।
tato asya sravati prajnA dRuteH pAtrAt iva udakam ॥

- mahAbhArata, udyoga


Man has five sense organs. Even if he loses one of them, his mind will deteriorate - just like water in a leather bag with a hole.

- Mahabharata, Udyoga Parva

Monday, April 25, 2011

सुभाषितसुधानिधि - विषय


प्रकीर्णे विषयारण्ये धावन्तं विप्रमाथिनम् ।
ज्ञानांकुशेन कुर्वीत वश्यमिंद्रियदंतिनम् ॥


- सुभाषितसुधानिधि


prakIrNe viShayAraNye dhAvantaM vipramAthinam ।
jnAnAnkushena kurvIta vashyam indriya dantinam ॥

- subhAShitasudhAnidhi


In the forest of sensory pleasures, the mad elephant of sense organs is running wild and destroying everything. One must control that elephant with the hook of knowledge.

- Subhashitasudhanidhi

Sunday, April 24, 2011

रसगंगाधर - विषय विहीन मानसं


पंकैर्विना सरो भाति सदः खलजनैर्विना ।
कटुवर्णैर्विना काव्यं मानसं विषयैर्विना ॥


- रसगंगाधर


pankairvinA saro bhAti sadaH khala janaiH vinA ।
kaTu varNaiH vinA kAvyaM mAnasam viShayaiH vinA ॥

- rasagangAdhara


A pond without mire, an assembly without wicked men, a poem without harsh letters are all beautiful. Likewise a mind without indulging in sensory pleasures is beautiful.

- Rasagangadhara