Thursday, January 31, 2013

महाभारत - परविभूतयः


गोशतादपि गोक्षीरं प्रस्थं धान्यशतादपि ।
प्रासादादपि खट्टार्धं शेषाः परविभूतयः ॥


- महाभारत



go shatAdapi gokShIram prastham dhAnya shatAdapi ।
prAsAdAdapi khaTTaardham sheShAH para vibhUtayaH ॥


- mahAbhArata


Even if there are hundreds of cows, you need only very little milk. Even if you have hundreds of granaries, all you need a little food. Even if you have huge palace, all you need is half a bed to sleep in. Rest is to treated as if they belong to others.


- Mahabharata

Wednesday, January 30, 2013

समयोचितपद्यरत्नमालिका - गुणाः


गुणागुणज्ञेषु गुणा भवंति
    ते निर्गुणं प्राप्य भवंति दोषाः ।
आस्वाद्यतोयाः प्रभवंति नद्यः
    समुद्रमासाद्य भवन्त्यपेयाः ॥


- समयोचितपद्यरत्नमालिका



guNA aguNa jneShu guNA bhavanti
    te nirguNam prApya bhavanti doShAH ।
aasvAdya toyAH prabhavanti nadyaH
    samudram aasAdya bhavanti apeyaaH ॥


- samayochitapadyaratnamAlikA


If certain qualities are found in a person who can tell right from wrong, then he becomes virtuous. But if the same is found in a rogue, then it becomes a wickedness. Water in a river is so pleasant to drink. The same water becomes undrinkable when it reaches the sea.


- Samayochitapadyaratnamalika

Tuesday, January 29, 2013

सुभाषितरत्नभाण्डागार - विद्या


गतेऽपि वयसि ग्राह्या विद्या सर्वात्मना बुधैः ।
यद्यपि स्यान्न फलदा सुलभा सान्यजन्मनि ॥


- सुभाषितरत्नभाण्डागार



gate api vayasi grAhyA vidyA sarvAtmanA budhaiH ।
yadyapi syAt na phaladA sulabhA syAt anya janmani ॥


- subhAShitaratnabhANDAgAra


Wise men continue to learn from every one and get wiser even at a very old age. It is not a problem if their new wisdom does not give any results immediately. It will at least make it easier in the next birth.


- Subhashitaratnabhandagara

Monday, January 28, 2013

महाभारत - वन - कीर्ति


कीर्तिर्हि पुरुषं लोके संजीवयति मातृवत् ।
अकीर्तिर्जीवितं हंति जीवतोऽपि शरीरिणः ॥


- महाभारत, वन



kIrtiH hi puruSham loke sanjIvayati mAtRuvat ।
akIrtiH jIvitam hanti jIvato api sharIriNaH ॥


- mahAbHArata, vana


Fame is what keeps a man filled with life – like his mother. Without any fame people are as good as dead.


- Mahabharata, Vana

Sunday, January 27, 2013

समयोचितपद्यरत्नमालिका - कोऽर्थी गतो गौरवं


कोऽर्थान् प्राप्य न गर्वितो विषयिणः कस्यापदोऽस्तं गताः
    स्त्रीभिः कस्य न खण्डितं भुवि मनः को नाम राजप्रियः ।
कः कालस्य न गोचरत्वमगमत् कोऽर्थी गतो गौरवं
    को वा दुर्जयदुर्गुणेषु पतितः क्षेमेण जातः पथि ॥


- समयोचितपद्यरत्नमालिका



ko arthAn prApya na garvato viShayiNaH kasya aapado astam gatAH
    strIbhiH kasya na khaNditam bhuvi manaH ko nAma rAjapriyaH ।
kaH kAlasya na gocharatvam agamat ko arthI gato gauravam
    ko vA durjaya durguNeShu patitaH kShemeNa jAtaH pathi ॥


- samayochitapadyaratnamAlikA


Who can keep arrogance out even after becoming wealthy? Who can claim that all their troubles are over? Whose mind has not been broken by a lady? Who does a king like? Who can cheat death for ever? Which beggar has ever gotten any respect? Who has come back to right path after having strayed to the path of sin?


- Samayochitapadyaratnamalika

Saturday, January 26, 2013

प्रश्नोत्तररत्नमालिका - अकार्यरतः


कोऽन्धो योऽकार्यरतः
    को बधिरो यो हितानि न शृणोति ।
को मूको यः काले
    प्रियाणि वक्तुं न जानाति ॥


- प्रश्नोत्तररत्नमालिका



ko andho yo akArya rataH
    ko badhiro yo hitaani na shRunoti ।
ko mUko yaH kAle
     priyANi vaktum na jAnAti॥


- prashnottararatnamAlikA


Who is blind? He who is involved in bad actions. Who is deaf? He who does not listen to good advice. Who is dumb? He who cannot speak pleasant words at appropriate time.


- Prashnottararatnamalika

Friday, January 25, 2013

प्रश्नोत्तररत्नमालिका - कुत्र विधेयो


कुत्र विधेयो यत्नः
    विद्याभ्यासे सदौषधे दाने ।
अवधीरणा क्व कार्या
    खलपरयोषित् परधनेषु ॥


- प्रश्नोत्तररत्नमालिका



kutra vidheyo yatnaH
    vidyAbhyAse sat auShadhe dAne ।
avadhIraNA kva kAryA
    khala parayoShit paradhaneShu ॥


- prashnottara ratna mAlikaa


Where must we be spending time and effort? Education, a good medicine and charity. What should we avoid? Rogues, other's wives and other people's money.


- Prashnottararatnamalika