विवादो धनसंबंधो याचनं स्त्रीषु संगतिः ।
आदानामग्रतः स्थानं मैत्रीभङ्गस्य हेतवः ॥
- सुभाषितरत्नभाण्डागार
vivAdo dhana sambandho yAchanam strIShu sangatiH ।
aadAnaam agrataH sthAnam maitrI bhangasya hetavaH ॥
- subhAShitaratnabHANDAgAra
These are known to cause harm to friendship - getting involved in public controversy, money matters, begging, women, borrowing or changing social status.
- Subhashitaratnabhandagara
यत्र स्त्री यत्र कितवो बालो यत्रानुशासिता ।
मज्जंति तेऽवशा राजन् नद्यामश्मप्लवा इव ॥
- महाभारत, उद्योग
yatra strI yatra kitavo bAlo yatra anushAsitA ।
majjanti te avashA rAjan nadyAm ashma plavA iva ॥
- mahAbhArata, udyoga
If a kingdom is administered by a woman, a rumormonger or a kid, then that kingdom will sink like a boat made of stone.
- Mahabharata, Udyoga
द्यूतं पुस्तकवाद्ये च नाटकेषु च सक्तता ।
स्त्रीयस्तंद्री च निद्रा च विद्याविघ्नकराणि षट् ॥
- सुभाषितरत्नभाण्डागार
dyUtam pustaka vAdye cha nAtakeShu cha saktatA ।
strIyaH tandrI cha nidrA cha vidyA vighnakAriNi ShaT ॥
- subhAShitaratnabhANDAgAra
The following six are known to be greatest obstacles to learning – gambling, addicted to reading books (novels) or listening to music, watching plays, women, laziness and sleep.
- Subhashitaratnabhandagara
कोऽर्थान् प्राप्य न गर्वितो विषयिणः कस्यापदोऽस्तं गताः
स्त्रीभिः कस्य न खण्डितं भुवि मनः को नाम राजप्रियः ।
कः कालस्य न गोचरत्वमगमत् कोऽर्थी गतो गौरवं
को वा दुर्जयदुर्गुणेषु पतितः क्षेमेण जातः पथि ॥
- समयोचितपद्यरत्नमालिका
ko arthAn prApya na garvato viShayiNaH kasya aapado astam gatAH
strIbhiH kasya na khaNditam bhuvi manaH ko nAma rAjapriyaH ।
kaH kAlasya na gocharatvam agamat ko arthI gato gauravam
ko vA durjaya durguNeShu patitaH kShemeNa jAtaH pathi ॥
- samayochitapadyaratnamAlikA
Who can keep arrogance out even after becoming wealthy? Who can claim that all their troubles are over? Whose mind has not been broken by a lady? Who does a king like? Who can cheat death for ever? Which beggar has ever gotten any respect? Who has come back to right path after having strayed to the path of sin?
- Samayochitapadyaratnamalika
उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पतिः ।
स्वभावेनैव तच्छास्त्रं स्त्रीबुद्धौ सुप्रतिष्ठितम् ॥
- समयोचितपद्यरत्नमालिका
ushanA veda yat shAstraM yat cha veda bruhaspatiH ।
svabhAvena eva tat shAstraM strIbuddhau su pratiShThitam ॥
- samayochitapadyaratnamAlikA
All the wisdom and intelligence attributed to Shukracharya and Bruhaspati is already present naturally in a woman.
- Samayochitapadyaratnamalika
अनर्घ्यमपि माणिक्यं हेमाश्रयमपेक्षते ।
अनाश्रयान शोभन्ते पण्डिता वनिता लताः ॥
anarghyamapi mANIkyam hemAshrayam apekShate ।
anAshrayaa na shobante panDitA vanitA latAH ॥
Even a very precious gem needs the support of gold to be made into a wearable ornament. Just like that the following things are weak without proper support - scholars, women and creepers.
स्त्रियो नरपतिर्वह्निर्विषं युक्त्या विषेवितम् ।
स्वार्थाय यदि वा दुःखसंभारायैव केवलम् ॥
- लोचन
striyo narapatiH vahniH viSham yuktyA viShevitam ।
svArthAya yadi vA duHkha sambhArAya eva kevalam ॥
- lochana
Women, king, fire and poison - all must be used in moderation. If not, they will be cause for pain and misery.
- Locahana
स्त्रियो रत्नान्यथो विद्या धर्मं शौचं सुभाषितम् ।
विविधानि च शिल्पानि समादेयानि सर्वतः ॥
- मनुस्मृति
striyo ratnAni atho vidyA dharma shaucham subhAShitam ।
vividhAni cha shilpAni samAdeyAni sarvataH ॥
- manu smRuti
One can collect these items from all places, any time - women (as brides), gems, knowledge, dharma, righteousness, cleanliness, a good saying and a good sculpture.
- Manu Smriti
स्थितासनस्था शयिता पराङ्मुखी
स्वलंकृता वाप्य नलंकृता वा ।
निरीक्ष्यमाणा प्रमादा सुदुर्बलं
मनुष्यमालेख्यगताऽपि कर्षति ॥
sthitAsanastha shayitA parAnmukhi
svalamkRutA vA api ya nalamkRutA vA ।
nirIkShyamANA pramAdA sudurbalam
manuShyam alekhya gatA api karShati ॥
A lady may be sitting, standing, or sleeping on a bed with her face away from you, well decorated or not, while she is waiting for someone, or lost her mind, or even in a picture - she can attract a man if he is weak.
षडेते ह्यवमन्यंते नित्यं पूर्वोपकारिणं
आचार्यं शिक्षिताः शिष्याः कृतदाराश्च मातरम् ।
नारीं विगतकामास्तु कृतार्थश्च प्रयोजकम्
नावं निस्तीर्णकांतारा आतुराश्च चिकित्सकम् ॥
- महाभारत, उद्योग
Shad ete hi avamanyante nityam pUrvopakAriNam
aachAryam shikShitAH shiShyAH kRutadArAH cha mAtaram ।
nArIm vigata kAmAH tu kRutArthashcha prayojakam
nAvam nistIrNakAMtArA aaturAshcha chikitsakam ॥
- mahAbhArata, udyoga
The following six people are known to forget those who helped them before - students forgetting their teachers, daughters forgetting about mothers after marrying, a mendicant who has no interest in sensual pleasures forgetting the ladies who gave him pleasures, any beneficiary of help forgetting the benefactor, people forgetting the boatman after crossing the river and patients forgetting about the doctor after being treated.
- Mahabharata, Udyoga
विभूतिस्त्यागहीनेव सत्यहीनेव भारति ।
विद्या प्रशमहीनेव न भाति स्त्री पतिं विना ॥
- रामायणमञ्जरी, अयोध्या
vibhUtiH tyAgahIna iva satya hIna iva bhArati ।
vidyA prashamahIna iva na bhAti strI patim vinA ॥
- rAmAyaNa manjarI, ayodhyA
Wealth is incomplete if one does not have a charitable mind. Speech is incomplete and useless if it is not truthful. Education is incomplete unless it helps you subdue your emotion. A lady without her husband is similarly incomplete.
- Ramayana Manjari, Ayodhya
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रियाः ।
नेदृशा राजसत्काराः वृत्तमावरणं स्त्रियाः ॥
- रामायण, युद्ध
na gruhANi na vastrANi na prAkAraH astitraH kriyAH ।
na eedRushaa rAja satkAraaH vRuttam AvaraNam striyAH ॥
- rAmAyaNa, yuddha
Houses, clothes, surrounding forts, veils and other royal protection can not protect a woman efficiently. It is the character of the woman that will protect her well.
- Ramayana, Yuddha
दुर्मंत्रिणं कमुपयान्ति न नीतिदोषाः
संतापयन्ति कमपथ्यभुजं न रोगाः ।
कं श्रीर्न दर्पयति कं न निहन्ति मृत्युः
कं स्त्रीकृता न विषयाः परितापयन्ति ॥
- हितोपदेश, विग्रह
durmantriNaM kam upayAnti na nItidoShAH
santApayanti kaM apathyabhujam na rogAH ।
kam shrIH na darpayati kam na nihanti mRutyuH
kam strIkRutA na viShayAH paritApayanti ॥
- hitopadesha, vigraha
Which bad minister is immune to the after effects of his ill advice? Who does not fall sick after eating bad food? Who does not become arrogant when he becomes rich? Who does death spare? Who does not get agitated (excited) by the pleasure a woman can give.
- Hitopadesha, Vigraha
तस्मादेताः सदा पूज्याः भूषणाच्छादनाशनैः ।
भूतिकामैर्नरैर्नित्यं सत्कारेषूत्सवेषु च ॥
- मनु स्मृति
- Manu Smriti
स्त्रीणामशिक्षितपटुत्वममानुशीषु
संदृश्यते किमुत याः प्रतिभोधवत्यः |
प्रागंतरिक्षगमनात्स्वमपत्यजातं
अन्यैर्द्विजैः परभृताः खलु पोषयन्ति ||
- अभिज्ञान शाकुन्तल
- Abhijnana Shakuntala
स्त्रियां तु रोचमानायां सर्वं तद्रोचते कुलम् |
तस्यां त्वरोचमानायां सर्वमेव न रोचते ||
- मनुस्मृति
- Manu Smriti
सस्यलंपटबलीवर्दो न शक्यो वारयितुं
अन्यप्रसक्तकलत्रं न शक्यं वारयितुम् |
द्यूतप्रसक्तमनुष्यो न शक्यो वारयितुं
योऽपि स्वाभाविकदोषो न शक्यो वारयितुम् ||
- मृच्छकटिक
- Mrucchakatika
सर्वथा व्यवहर्तव्यं कुतोह्यवचनीयता |
यथा स्त्रीणां तथा वाचां साधुत्वे दुर्जनो जनः ||
- उत्तररामचरित
- Uttararamacharita
शोचन्ति चामयो यत्र विनश्यत्याशु तत्कुलम् |
न शोचन्ति तु यत्रैता वर्धते तद्धि सर्वदा ||
- मनुस्मृति
- Manu Smriti
पानं दुर्जनसंसर्गः पत्या च विरहोऽटनम् |
स्वप्नमन्यगृहे वासः नारीणां दूषणानि षट् ||
- हितोपदेश, मित्रलाभ
- Hitopadesha, Mitralabha
